Հայերը Իրաւունք Ունին Ապրելու Եւ Արարելու Իրենց Պատմական Հողին Վրայ. Սան Փաւլոյի ՀՅԴ Հայ Դատի Գրասենեակի Նախագահ

12 ՅՈՒՆՈՒԱՐ 2018 – ՀԱՐՑԱԶՐՈՅՑ:

Հազարաւոր քիլոմեթրեր եւ տասնեակ երկիրներ բաժնող Պրազիլի ու Արցախի միջեւ համագործակցութեան, Արցախի ու Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման, Սան Փաւլօ ապրող 25-30,000 հայերու հիմնախնդիրներու եւ Պրազիլի ՀՅԴ Հայ դատի գրասենեակի աշխատանքներուն մասին «Ապառաժ»-ը զրուցած է Պրազիլի Սան Փաւլօ քաղաքի ՀՅԴ Հայ դատի գրասենեակի նախագահ, իրաւաբան Գէորգ Զատիկեանին հետ:

Պրազիլի ՀՅԴ Հայ դատի գրասենեակը

ՀՅԴ Հայ դատը Պրազիլի` Սան Փաւլոյի մէջ գործունէութիւն կը ծաւալէ սկսած 1985 թուականէն: Պրազիլի կողմէ Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչնալու եւ հայանպաստ քաղաքականութիւն յառաջացնելու Հայ դատի հիմնական նպատակներէն բացի` գրասենեակը այս տարիներու ընթացքին գործունէութիւն ծաւալած է նաեւ այլ ուղղութիւններով` հայապահպանութեան, երիտասարդական խումբերու կազմաւորման, Համազգային մշակութային միութեան եւ Հայ օգնութեան միութեան մասնաճիւղերու հիմնադրման:

Համագործակցութիւնն ու խոչընդոտները

Պրազիլի քաղաքական գործիչներէն շատեր մեզ շատ լաւ կ՛ընդունին` քաղաքապետարանէն ծերակոյտ եւ նախագահ: Սան Փաւլոյի հայ գաղութը յայտնի է որպէս աշխատասէր եւ պատուով ժողովուրդ, որովհետեւ մենք միշտ օգնած եւ գործունէութիւն ծաւալած ենք ոչ միայն ի նպաստ մեզի, այլ նաեւ` Սան Փաւլոյի:

Հայերը Պրազիլի մէջ ունին միայն մէկ խնդիր` ֆինանսի սակաւութիւն: Ի տարբերութիւն հայերու` Ազրպէյճանը եւ Թուրքիան ահռելի գումարներ կը ծախսեն եւ կը դժուարացնեն մեր աշխատանքները: Թրքական լոպին թափ ստացաւ յատկապէս վերջին տարիներուն, երբ մեր գրասենեակը աւելի մեծ թափով սկսաւ աշխատանք տանիլ Արցախի անկախութեան ճանաչման ուղղութեամբ:

Հայ համայնքի հիմնախնդիրները

Կառոյցներու առումով հայերը խնդիր չունին Պրազիլի մէջ: Այսօր Սան Փաւլոյի մէջ կը գործեն Սուրբ Գէորգ առաքելական, Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ կաթողիկէ եւ աւետարանական եկեղեցիներ, «Արարատ» անունով կոչուած է հրապարակը, մեթրոյի կայարանը եւ կամուրջը: «Արմենիա» հրապարակին վրայ կանգնեցուած է Մեծ եղեռնի զոհերու յիշատակին նուիրուած յուշակոթողը: 1964 թուականէն Սան Փաւլոյի համալսարանին մէջ կը գործէ հայագիտական ամպիոն, իսկ քաղաքի ռատիոկայանը կը հեռարձակէ նաեւ հայերէն հաղորդումներ, հայկական երգ ու երաժշտութիւն: Շուտով Պրազիլի մէջ կը բացուի նաեւ Հայաստանի դեսպանատուն:

Մեր հիմնախնդիրը հայապահպանութիւնն է: Շատ աւելի հեշտ է հայ մնալ երկրի մը մէջ, ուր քու դէմդ հակադրութիւն կայ, բայց երբ որ երկիրը քեզ շատ լաւ կ՛ընդունի եւ քու առջեւդ կը բանայ բոլոր դռները, ժամանակի ընթացքին կը ձուլուիս: Կը մոռցուի նաեւ հայոց լեզուն: Եթէ սկիզբը փորթուգալերէն քանի մը բառ կ՛օգտագործես, ապա որոշ ժամանակ անց հայերէն ընդհանրապէս չես գործածեր:

Պրազիլը չէ ճանչցած Հայոց ցեղասպանութիւնը

Թէեւ համացանցով տարածուած է այն տեղեկութիւնը, որ Պրազիլը ճանչցած է Հայոց ցեղասպանութիւնը, սակայն պէտք է հասկնանք, որ օրէնքը ընդունուած է միայն ծերակոյտին մէջ եւ չէ հաստատուած Ազգային ժողովին եւ նախագահին կողմէ:

Այն իրականութիւնը, որ Պրազիլը չէ ընդունած Հայոց ցեղասպանութիւնը դատապարտող օրէնքը, կը փաստէ Պրազիլի արտաքին գործոց նախարար, Հայոց ցեղասպանութիւնը դատապարտող օրէնքը առաջադրած Ալուիզու Նոնեսի այցը Հայաստան, մասնաւորապէս` Ծիծեռնակաբերդ, ուր Ա. Նոնեսը նշած է, որ  ցաւալի «դէպք» է տեղի ունեցածը: Ան չէ ըսած, որ «ցեղասպանութիւն» տեղի ունեցած է: Եթէ այդ օրէնքը ընդունուէր, ապա արտաքին գործոց նախարարը կը նշէր «ցեղասպանութիւն» բառը:

Մենք եւ Պրազիլի մէջ Հայաստանի դեսպան Աշոտ Գալոյեանը կը շարունակենք աշխատանքներ ծաւալել այդ ուղղութեամբ:

Արցախի Հանրապետութեան ճանաչում

Մենք կը գիտակցինք Արցախի անկախութեան ճանաչման անհրաժեշտութեան եւ կարեւորութեան: Շարունակական աշխատանք կը ծաւալենք Պրազիլի պաշտօնեաներուն հետ եւ զանոնք պարբերաբար կը բերենք Արցախ ու կը ծանօթացնենք Արցախի  հիմնախնդիրին, պատմութեան, մշակոյթին եւ առանձնայատկութիւններուն:

Պրազիլի եւ Արցախի միջեւ կարելի է համագործակցութեան եզրեր հաստատել` կրթական, առողջապահական եւ մշակութային ոլորտներուն մէջ: Ինչպէս Արցախը, այնպէս ալ Պրազիլը յայտնի են գինի արտադրութեամբ եւ, կը կարծեմ, որ պէտք է մտածել այդ ուղղութեամբ:

Այո՛, դժուարութիւններ կան, բայց աշխարհի միւս կողմը մենք կ՛արժեւորենք մարդու իրաւունքները եւ կը հասկնանք, որ ինչպէս բոլոր ժողովուրդները, այնպէս ալ հայերը իրաւունք ունին ապրելու եւ արարելու իրենց պատմական հողին վրայ:

Գէորգ Զատիկեանին հետ զրուցած է Լուսինէ Թեւոսեանը

www.aztagdaily.com/archives/378844

51 Total Views 1 Views Today

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*