
Ռուս-իրանական նոր սկանդալ Ուկրաինայի պատերազմի ֆոնին․ Մոսկվան կարող է սադրանք հրահրել Հայաստանի ու Իրանի դեմ
08.03.2022 | Մեկնաբանություն | Lragir.am,
Սպիտակ տան խոսնակը հայտնել է, որ Միացյալ Նահանգները և նրա դաշնակիցները «մոտենում են» Իրանի հետ միջուկային համաձայնագրին, տեղեկացրել է Ռոյթերս գործակալությունը:
Գործակալությունը նշում է, որ համաշխարհային տերությունների հետ Իրանի 2015 թվականի միջուկային համաձայնագրի վերականգնման շուրջ բանակցությունները անորոշության մեջ էին հայտնվել շաբաթ օրը, Ռուսաստանի դիրքորոշման պատճառով: Թեհրանի և Վաշինգտոնի միջև ամիսներ շարունակվող անուղղակի բանակցությունները կարծես թե մոտենում էին համաձայնության, երբ ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովն ասաց, որ Ուկրաինայի շուրջ արևմտյան պատժամիջոցները խոչընդոտ են դարձել միջուկային համաձայնության համար: Հիշեցնենք, որ Ռուսաստանը Իրանի հետ բանակցությունների P-5 խմբի անդամ է։
Իրանցի պաշտոնյաները հայտարարել են, որ Վիեննայում Իրանի միջուկային համաձայնագրի շուրջ բանակցություններում Ռուսաստանի պահանջները «կառուցողական չեն», հայտնել է իրանական Tasnim կիսապաշտոնական գործակալությունը:
Ռուսաստանը փորձում է խոչընդոտել Իրանի միջուկային գործարքին եւ Իրան-Արեւմուտք հարաբերությունների կարգավորմանը։ 2014-ին՝ Ղրիմի բռնակցումից եւ Դոնբասում պատերազմ սկսելուց հետո Մոսկվայի այդ ջանքերը բազմապատկվել են։ Իրանական մամուլը 2021-ի ապրիլի վերջերին հրապարակեց Իրանի այն ժամանակվա ԱԳ նախարար Զարիֆի հարցազրույցից «արտահոսքեր», որում նա քննադատում էր 2020-ի հունվարին սպանված ԻՀՊԿ-ի գեներալ Քասեմ Սուլեյմանիին այն բանի համար, որ վերջինս Մոսկվայի հետ փորձել է սաբոտաժի ենթարկել միջուկային գործարքն Արևմուտքի հետ։
Բացի այդ, Զարիֆը կոշտ արտահայտություններ էր արել ՌԴ ԱԳ նախարար Լավրովի հասցեին։ «Ռուսաստանը ցանկանում էր ոչնչացնել Իրանի ԱԳ նախարարության ձեռքբերումները», ասում է նախարարը։ Այդ պատճառով Զարիֆը ստիպված էր դիմել «կոպիտ ու ոչ դիվանագիտական լեզվի» Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ զրույցներում: Իրանի և Արևմուտքի միջև հարաբերությունների կարգավորումը չի համապատասխանում Ռուսաստանի շահերին, այդ պատճառով միջուկային գործարքը նրան ձեռնտու չէր, ասում է Զարիֆը։
Միջուկային գործարքի շուրջ բանակցությունները կարող են ավարտվել Իրանի դեմ պատժամիջոցների վերացմամբ և Վաշինգտոնի ու Թեհրանի մերձեցմամբ։ Ռուսաստանի դեմ ներկայում մտցված պատժամիջոցները չեն ներառում նավթի ու գազի էմբարգոն, ինչը կկործանարար կլիներ Ռուսաստանի համար։ ԱՄՆ-ն ներկայում ուղիներ է փնտրում վերացնելու Եվրոպայի կախվածությունը ռուսական էներգակիրներից, իսկ իրանական նավթը եւ գազը բավարար են այդ կախվածությունը վերացնելու համար։ Գործարքի հաջողության դեպքում Ռուսաստանի դեմ կարող է մտցվել էմբարգո։
Հայաստանի դեմ 2020-ից Մոսկվա (Բաքու)-Անկարա-Թել Ավիվ կոալիցիայի գործողություններն ուղղված են նաեւ Իրանի դեմ եւ նրան մեկուսացնելու նպատակ ունեն, մասնավորապես՝ Հայաստանի տարածքի մասնատմամբ ու միջանցքներով։ Իրան-Արեւմուտք համաձայնությունները նվազեցնում են այս կոալիցիայի արժեթղթերը միջազգային քաղաքականության մեջ։ Այս պայմաններում, Մոսկվան կարող է սադրանքներ հրահրել Հայաստանի եւ Իրանի դեմ՝ գործարքը խափանելու նպատակով։

lragir.am/2022/03/08/703116/





