ՊԱՏՄԱԿԱՆ – ՓԱՍՏԵՐ, ՈՐՈՆՔ ԱԴՐԲԵՋԱՆՑԻՆԵՐԸ ՉԵՆ ՍԻՐՈՒՄ ՀԻՇԵԼ
– ՊԱՏՄԱԿԱՆ ԷՋԷՐ:
1880-ից 1912 թթ.Պարսկաստանից Ռուսական կայսրություն գաղթել է մոտ 650.000 թյուրք քոչվոր։ Ռուսական աղբյուրները նրանց անվանում էին «ТАТАРСКИЕ ОТХОДНИКИ» (ԹԱԹԱՐ ԳԱՂԹԱԿԱՆ-ԱՇԽԱՏԱՎՈՐՆԵՐ)։
Այս գաղթականները բաշխվել են Բաքվի, Ելիզավետպոլի, Երևանի և Թիֆլիսի նահանգներում։
Այսօր նրանք ունեն մոտավորապես 6 միլիոն ժառանգ։ Սա նշանակում է, որ ժամանակակից Ադրբեջանում ապրող 10 միլիոն մարդկանցից առնվազն 6 միլիոնը թաթար գաղթական աշխատողների ժառանգներ են, որոնք 1880-1912 թթ. Իրանից են Կովկաս գաղթել։ Իսկ Իրանում են հայտնվել ավելի վաղ՝ երկու միգրացիոն հոսքերի միջոցով.
1) 11-13-րդ դարերում,
2) Կենտրոնական Ասիայից 14-16-րդ դարերում։
Ահա մի մեջբերում.
«1897 թվականին Բաքվի և Ելիզավետոպոլի նահանգների ադրբեջանական բնակչությունը կազմում էր մոտավորապես 1 միլիոն։ Ավելին, ըստ ոչ ամբողջական տվյալների, 1880 թվականից ի վեր միայն Հարավային Ադրբեջանի հյուսիսարևմտյան նահանգներից գաղթած աշխատողների թիվը տարեկան կազմում էր 30.000-35.000։ Իրականում թիվը զգալիորեն ավելի մեծ էր. շատ գաղթած աշխատողներ չէին վերցնում հյուպատոսական կտրոններ կամ անձնագրեր՝ անօրինական կերպով հատելով սահմանը։
Միայն Վելքիջի և Արդաբիլի շրջանները տարեկան ապահովում էին գրեթե 20.000 գաղթած աշխատողներ, այսինքն՝ միջինում մեկ մարդ յուրաքանչյուր գյուղացիական տնտեսությունից»։
▪️Աղբյուրներ՝
1. Ադրբեջանի պատմություն, 1958, հատոր 1 – «Հնագույն ժամանակներից մինչև Ադրբեջանի միացումը Ռուսաստանին», էջ 140, 170-172, 202, 204։
2. Նույն տեղում, էջ 337։
3. Ադրբեջանի պատմություն, հատոր 2, էջ 253, 261, 262:
Քրիստինա Պետրոսյան
Թարգմանեց և խմբ.՝ Ալբերտ Միքայելյան
www.facebook.com/photo/?fbid=819002064516792&set=a.104428585974147
